Join the Club

Get the best of Editoria delivered to your inbox weekly

Milli Mücadele’nin Merkezi: Ankara!

Yazan: Cihan Akın Günaydın Bir ülkenin kaderi, bazen tek bir şehrin sınırları içinde yeniden yazılır. Yüzyıllar boyunca kendi hâlinde, bozkırın ortasında sessiz bir Anadolu şehri olan Ankara; Türk milletinin en zorlu yıllarında bir umut ışığı olarak parladı. Sadece coğrafi konumuyla değil, barındırdığı bağımsızlık ruhuyla da öne çıkan bu şehir, yok edilmek istenen bir milletin küllerinden …

Yazan: Cihan Akın Günaydın

Bir ülkenin kaderi, bazen tek bir şehrin sınırları içinde yeniden yazılır. Yüzyıllar boyunca kendi hâlinde, bozkırın ortasında sessiz bir Anadolu şehri olan Ankara; Türk milletinin en zorlu yıllarında bir umut ışığı olarak parladı. Sadece coğrafi konumuyla değil, barındırdığı bağımsızlık ruhuyla da öne çıkan bu şehir, yok edilmek istenen bir milletin küllerinden doğuşuna ev sahipliği yaptı. Gelin, bozkırın kalbinden Cumhuriyet’in başkentine uzanan bu destansı yolculuğa yakından bakalım.

Millî Mücadele döneminde Mustafa Kemal’in Ankara’ya ilk gelişi, 27 Aralık 1919 tarihinde gerçekleşmiştir.

Ankara, Millî Mücadele için büyük bir öneme sahipti. Anadolu’nun tam ortasında yer alması ve ulaşım ağlarının merkezinde bulunması, şehre stratejik bir avantaj sağlıyordu. İşgal kuvvetlerinin İstanbul ve çevresinde hüküm sürmesi, Ankara’yı düşman tehdidinden ve dikkatlerden uzak, güvenli bir merkez hâline getiriyordu. Ayrıca, Anadolu halkının desteğine ulaşmak ve direnişi organize etmek buradan çok daha kolaydı.

23 Nisan 1920 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) Ankara’da açılmasıyla birlikte şehir, Kurtuluş Savaşı’nın en önemli merkezi ve fiilî karargâhı konumuna yükseldi.

13 Ekim 1923’te ise Ankara resmen başkent ilan edildi. TBMM’de kabul edilen tek maddelik kanundaki “Türkiye Devleti’nin makarr-ı idaresi (idare merkezi) Ankara şehridir.” ibaresiyle şehir, hukuki anlamda da resmî başkent statüsü kazandı.

Neden İstanbul Değil de Ankara?

İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu’nun asırlık başkentiydi. Tarihî, ekonomik, ticari ve kültürel mirası çok güçlü olan bu şehir; işgal tehlikesi altında olması ve yabancı devletlerin doğrudan hedefinde bulunması sebebiyle yeni kurulan Cumhuriyet için büyük bir risk oluşturuyordu.

Buna karşın Ankara, en başından beri Millî Mücadele’nin merkezi olmuştu. TBMM’ye ev sahipliği yapıyor ve Türk milletinin bağımsızlık iradesini temsil ediyordu.

Nutuk’ta Ankara’nın Başkent Olmasına Dair Sözler

Atatürk, Ankara’nın başkent yapılma sürecini Nutuk’ta şu sözlerle anlatır:

“Artık yeni Türkiye Devleti’nin başkentini bir kanunla tespit etmek gerekiyordu. Bütün düşünceler, Yeni Türkiye’nin başkenti Anadolu’da ve Ankara şehri olması gerektiğinde birleşiyordu.”

Bu tercihin temel nedenini ise şöyle açıklar:

“Bu seçimde, coğrafi durum ve askerî strateji en büyük önemi taşıyordu.”

Ankara’nın Başkent Olmasının Temel Sonuçları

13 Ekim’de başkent olan Ankara, bu tarihî karardan tam 16 gün sonra, 29 Ekim 1923’te Cumhuriyet’in ilanına şahitlik etmiştir.

Bu süreçle birlikte şehrin altyapısı ve kaynakları hızla geliştirilmiş; yeni Türkiye’nin idari yapısını oluşturacak kamu kuruluşları ve bakanlıklar modern Ankara’da inşa edilmiştir.

Bozkırın ortasında bağımsızlık meşalesini yakan Ankara, dün olduğu gibi bugün de modern Türkiye Cumhuriyeti’nin kalbi olarak atmaya ve o sarsılmaz ruhu yaşatmaya devam etmektedir.

Bültenimize Katılın

Bu yazıyı beğendiniz mi? Aylık bültenimize bayılacaksınız.

Sanat Duvarı

Sanat Duvarı

Yorumlar

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir