Yazan: Emre Gül Her 10 Kasım sabahı, saat tam 09:05’i gösterdiğinde zamanın bir anlığına durması, sadece çalan sirenlerin veya kornaların gürültüsüyle açıklanamaz. O an bizi olduğumuz yere sabitleyen şey, kalbimizin en derinlerinde hissettiğimiz o büyük, ortak minnet duygusudur. Üzerinden onca on yıl geçmesine rağmen, koca bir milletin aynı anda nefesini tutması, dünyada eşine az rastlanır …
Yazan: Emre Gül
Her 10 Kasım sabahı, saat tam 09:05’i gösterdiğinde zamanın bir anlığına durması, sadece çalan sirenlerin veya kornaların gürültüsüyle açıklanamaz. O an bizi olduğumuz yere sabitleyen şey, kalbimizin en derinlerinde hissettiğimiz o büyük, ortak minnet duygusudur. Üzerinden onca on yıl geçmesine rağmen, koca bir milletin aynı anda nefesini tutması, dünyada eşine az rastlanır bir sevginin ve kederin en sessiz ama en görkemli ifadesidir. Sonbaharın o serin sabahında düşen her yaprak, sanki bir ulusun hiç bitmeyen hüznüne eşlik eder.
Fakat onu anlamak için sadece aramızdan ayrıldığı o puslu 1938 sabahına değil, ondan biraz daha geriye, hâlâ nefes aldığı, memleket için durmaksızın ürettiği günlere de bakmak gerekir. Örneğin 1936 yılının Kasım ayına gidelim… Henüz bedeni yorgun düşmemiş, Cumhuriyetin kurumlarını sağlamlaştırmak, Hatay meselesini çözmek ve ülkenin rotasını çağdaş medeniyetlere sabitlemek için o sarsılmaz iradesiyle çalışmaya devam ediyordu. O günlerde, meclis açılışında yaptığı konuşmalarda milletine olan inancını şu sözlerle haykırıyordu:
“Milletimizin lâyık olduğu yüksek medeniyet ve refah seviyesine varmasını alâka ile düşünüyoruz… Bizim için, bütün milletler için barış ve iyilik dilemek, kendi kendimize barış ve iyilik dilemek demektir.”
1936’nın o Kasım günlerinde Atatürk, sadece bir devlet adamı değil, aynı zamanda toplumun kültürel kodlarını yeniden inşa eden bir başöğretmendi. “Cumhuriyet, yeni ve sağlam esaslarıyla, Türk milletini emin ve sağlam bir istikbal yoluna koymuştur,” derken gözlerindeki o aydınlık, yıkılmış ve yorgun düşmüş bir halkın içinden yepyeni bir hayat yeşerten vizyonerin ta kendisiydi. O; imkânsızlıklar içinde bile akla, bilime ve en çok da kendi insanının cevherine güvenen bir liderdi.
Atatürk’ü anlatmak; sadece savaş meydanlarındaki eşsiz stratejilerinden, Kocatepe’deki duruşundan veya Çanakkale’deki cesaretinden bahsetmek değildir. Onu asıl büyük yapan, askeri üniformasını çıkardıktan sonra eline kara tahta tebeşirini alabilmesi, toprağı işleyen köylüyü “milletin efendisi” yapabilmesi ve kimsesizlerin kimsesi olan bir Cumhuriyet kurabilmesidir. O, dogmaların ve karanlığın karşısına sadece fikirle, akılla ve sanatla çıkmıştır.
Yıllar geçtikçe 10 Kasım’lar sadece siyah beyaz bir matem, gözyaşı dökülen bir yas günü olmaktan çıktı ve çıkmalıdır da. Bugün artık bu tarih, onun fikirleriyle yeniden buluşma, kendimize aynamızı tutup “Biz bu emaneti, bu aydınlık Cumhuriyeti daha ileriye nasıl taşırız?” diye sorma günüdür. Çünkü onun en büyük mirası, ne taş binalar ne de heykellerdir; onun asıl mirası “Fikri hür, irfanı hür, vicdanı hür” nesillerdir. Bize bıraktığı en güzel hediye, kimseden emir almadan, bir birey olma ve kendi ayaklarımız üzerinde onurla durabilme özgürlüğüdür.
1936’da temellerini ilmek ilmek sağlamlaştırdığı o büyük eser, 1938’deki fiziki ayrılığa rağmen hiç sarsılmadı. Bugün onu anarken aslında sadece geçmişe, o eski sayfalara bakmıyoruz; yüzümüzü onun işaret ettiği aydınlık geleceğe dönüyor, adımlarımızı hızlandırıyoruz. Bedeni o Kasım sabahı Anıtkabir’in sessizliğine uğurlanmış olabilir ama idealleri, açtığı yol ve gösterdiği hedef, her sabah memleketin üzerine yeniden doğan güneş gibi yolumuzu aydınlatmaya devam ediyor.
Büyük bir saygı, dinmeyen bir özlem ve daima izinden gitme kararlılığıyla…
