Yazı: Cihan Akın Günaydın Başta İngiltere olmak üzere Avrupa tarihine önemli bir iz bırakan bu sözleşme Avrupa'da demokrasinin ilk adımı olarak kabul edilir. Bu yola nasıl gidildiğini hemen inceleyelim. Öncesi: Aslında dönemin İngiltere’si güçlü baronlarıyla biliniyordu. En güçlü toprak sahiperi bu güce bir simgeydi. 15 Haziran 1215 sabahına geldiğimizde Kral John, muhalifleriyle buluşacak ve onları …
Yazı: Cihan Akın Günaydın
Başta İngiltere olmak üzere Avrupa tarihine önemli bir iz bırakan bu sözleşme Avrupa’da demokrasinin ilk adımı olarak kabul edilir.
Bu yola nasıl gidildiğini hemen inceleyelim.
Öncesi:
Aslında dönemin İngiltere’si güçlü baronlarıyla biliniyordu. En güçlü toprak sahiperi bu güce bir simgeydi.
15 Haziran 1215 sabahına geldiğimizde Kral John, muhalifleriyle buluşacak ve onları dinleyecekti. Bu istekler özetçe uyrukların hak ve özgürlüklerine saygı göstermek ve yasalara göre hüküm sürmekti.
Her dönemde olduğu gibi tahta karşı başkaldırı kaçınılmaz suçtu ve cezası en ağır olanıydı. Bu sebeple asiler korkuluydu. Kral isteneni yapmazsa iç savaş ihtimali kuvvetlenecek ve asiler de cezalandırılma ihimali olacaktı.
Sabah yerini öğleye bırakırken Kral John’a Papa temsilcisi Stephen Langton’da eşlik ediyordu. Direnişi tercih eden kral karşısında da aynı tepkiyi almıştı.Özellikle Doğu ve Kuzey İngiltere en büyük muhalif desteği sağlamıştı. Özgürlük şartı onlar için esastı..
Asıl adı “Magna Carta Libertatum” çevirisiyle “Büyük Özgürlükler Şartı” şeklindedir.
63 Maddeden oluşan bu anlaşmanın mimarı İngiltere Kralı Yurtsuz Jean, halkıyla arasında hakları saptayan ve denetleyen bir sistem oluşturmuştur.
Dil olarak Latince tercih edilen bu demokratik belge , Londra’daki British Library’de yer alır.
Şartlar
-Özgür kimseler yargılanmadan ceza almayacak.
-Kral halktan habersiz para alamayacak.
-Dul kadınlar zorla evlendirilemeyecek.
-Hiç kimseye haksız para cezası verilmeyecek.
Magna Carta’nın en önemli özelliği ise tarihte ilk defa hükümdarın vergi koyma yetkisinin kısıtlanmasıdır.
